Amiantoaren aurkako prebentzio-neurririk ez hartzeagatik % 30eko errekargua berretsi dute

Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko Lan Arloko Salak berretsi egin du amiantoarekiko esposizioarekin lotutako gaixotasun profesional baten ondoriozko Gizarte Segurantzako prestazioei % 30eko errekargua ezartzea.

Kasuak mantentze-lan mekanikoak eta makinetan, instalazioetan eta labeetan esku-hartzeak egin zituen langile bati eragiten dio. Haren lan-ibilbidea 1969tik 2011ra bitartekoa izan zen, bi enpresatan. Frogatutzat jotako egitateen arabera, lehen enpresa amiantoaren inportatzaile gisa agertzen zen, gutxienez 1965etik, eta enpresa ondorengoek amiantoa kentzeko lanak egin zituzten gero harenak izandako industria-instalazioetan.

Lan horietan, langileak ez zuen maskararik, ezta hautsa sortzen zuten agenteen aurkako norbera babesteko bestelako ekipamendurik ere. Ez zuen amiantoari eta haren ondorio kaltegarriei buruzko informaziorik edo prestakuntzarik jaso.

Epaiak jasotzen du ez zegoela arriskuen berariazko ebaluaziorik, aireko amianto-kontzentrazioen neurketarik, erauzketa lokalizatuko sistemarik, ezta hautsaren edo zuntzen presentzia ahalik eta gehien murrizteko garbiketa-planik ere. Era berean, pertsona berak etengabeko esposizioa izatea saihesteko txandakako lan-sistemarik ez zegoela eta laneko arropa etxean garbitzen zela adierazten du.

Langilea biriketako neoplasia baten ondorioz hil zen. Heriotzaren kontingentziaren izaera profesionala aitortu zen, eta haren ezkontideari alarguntza-pentsioa eman zitzaion, amiantoarekiko esposizioak eragindako gaixotasun profesionalagatik. Urtebete geroago, erakunde kudeatzaileak bi enpresa ondorengoen erantzukizuna deklaratu zuen, eta zegozkien prestazio ekonomikoak % 30 handitzea erabaki zuen, enpresa horien kontura.

Ebazpenak nabarmentzen du aztertutako lan-aldietan ezagunak zirela amianto-hautsa arnasteak zekartzan arriskuak. Horretarako, gaixotasun profesionalei eta amianto-kontzentrazioen kontrolari buruzko araudi historikoa aztertzen du, 1982ko araudi espezifikoaren aurrekoa. Salaren arabera, kontrol- eta ebaluazio-betebeharrak zeuden, eta kasu honetan ez ziren bete.

Irizpide horiek aplikatuta, auzitegiak egokitzat jo du errekargua mantentzea. Adierazi du gaixotasunaren izaera profesionala administrazio-bidean aitortuta zegoela, eta ez zela frogatu enpresek amiantoarekiko kontaktuak eragindako kalteak saihesteko aurreikusitako segurtasun-neurriak hartu zituztenik. Horrenbestez, errekurtsoaren arrazoiak baztertu eta aurkaratutako erabakia berretsi du.