Prebentzio-betebeharrak ez betetzea

% 40ko errekargua berretsi dute, prebentzio arloko hainbat hutsegite izan ziren lan-istripu batean

2026/10/27
Langileak pisu ezezaguneko zama bat mugitzen zuen, laguntzarik eta gainbegiratzerik gabe, eta desegokia zen ekipamendu batekin. Salak baztertu egin du langileari zuhurtziagabekeria egoztea, eta ehunekoari eutsi dio, hainbat ez-betetze gertatu zirelako eta lesioak larriak izan zirelako.

Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiko Lan Arloko Salak % 40ko errekargua berretsi du, langile bat baliaezintasun handiko egoeran utzi zuen lan-istripuaren ondoriozko prestazioetan. Auzitegiak ezetsi egin du enpresaren errekurtsoa, ehunekoa gutxieneko % 30era murriztea eskatzen zuena, eta proportzionatutzat jo du auzialdiko erabakia, prebentzio arloko ez-betetzeak ugariak izan zirelako eta lesioen ondorioak larriak izan zirelako.

Istripua gertatu zenean, atalburua zen langilea eskuzko transpaleta bat mugitzen ari zen dendaren barruko beheranzko aldapa batean, eta eskuineko belaunean min hartu zuen. Eragiketa establezimenduko zuzendaritzak adostutako salgaien lekualdatze baten barruan zegoen; salgaiak kanpoko biltegi batera eraman behar ziren. Hala ere, zeregin hori ez zegoen ebaluatuta enpresaren lan-arriskuen ebaluazioan, epaian jasotako egitate frogatuen arabera.

Zama ia bi metroko altuerako edukiontzi batean zegoen. Goiko aldean kuxinak eta gortinak zeuden; behekoan, berriz, zementua eta pintura. Ez zegoen pisua adierazten zuen bereizgarririk. Langileak ere ez zuen lankiderik salgaiak mugitzen laguntzeko edo tapa altxatu eta barruan zer zegoen eta zenbat pisatzen zuen egiaztatzeko.

Lanaren antolaketa ere garrantzitsua izan zen erabaki judizialean. Istripuaren goizean ez zegoen biltegibururik, ezta hierarkian goragoko arduradunik ere; egoera horrek aurreko egunetatik irauten zuen. Salak nabarmendu zuen langilea bakarrik zegoela, laguntzarik jasotzeko aukerarik eta gainbegiratzerik gabe, behar bezala planifikatu gabeko eragiketa batean.

Langileak prestakuntza zuen lan-arriskuen prebentzioan, zamen manipulazioan eta eskuzko transpaleten nahiz transpaleta elektrikoen erabileran. Hala ere, ez zuen prestakuntzarik enpresak errekurtsoan eragiketa egiteko ekipamendu egokitzat jotzen zuen orga jasotzaile sardexkaduna erabiltzeko. Gainera, transpaleta elektrikoak ezin ziren dendaren esparrutik kanpo erabili, eta erabilitako eskuzko transpaleta ez zen egokia zama astunetarako.

Egitate horien aurrean, enpresak argudiatu zuen langileek ezagutzen zituzten lan-prozedura seguruak zeudela, eta, bereziki, istripua izandako langileak ezagutzen zituela, haren esperientzia, lanpostua eta prestakuntza zirela eta. Enpresaren arabera, langileak bazekien zama astunetarako eskuzko transpaletaren ordez orga jasotzailea erabiltzea gomendatzen zela, eta istripua, neurri batean behintzat, jokabide arduragabe edo zuhurtziagabe bati egotzi zion.

Auzitegiak baztertu egin zuen langileari jokabide zuhurtziagabea egozteko daturik zegoenik. Ez zuen frogatutzat jo segurtasun-arauak urratu zituenik, ezta haren jokabidea eska zitekeen batez besteko zuhurtasunetik aldendu zenik ere. Ebazpenak azpimarratzen du langileak ezin zuela jakin mugitzen ari zen zamaren edukia zein zen, ezta zenbat pisatzen zuen ere.

Salak gaineratu du ezin zitzaiola egotzi bitarteko desegoki bat aukeratu izana; izan ere, zamaren ezaugarriak ez ezagutzeaz gain, ez zuen prestakuntzarik enpresak aukera egokitzat aurkezten zuen orga jasotzailea erabiltzeko. Horregatik, ez du onartu ustezko zuhurtziagabekeriak errekargua murriztea justifikatzen duenik.

Epaitzak berretsi egiten du % 40ko errekargua aitortu zuen auzialdiko epaia.